Politico აშშ
სებ სტარკევიჩი
„ვამაყობ იმით, რაც გავაკეთეთ, მაგრამ უმჯობესი იქნებოდა, ყოველივე ეს, ადრე დაგვეწყო“ – თქვა იენს სტოლტენბერგმა.
უკრაინის მოკავშირეებს კიევისთვის მეტი იარაღი უნდა მიეცათ და არ დალოდებოდნენ ქვეყანაში რუსული არმიის შეჭრას, ამით აღიკვეთებოდა ომის დაწყება, განაცხადა პარასკევს ნატოს ყოფილმა გენერალურმა მდივანმა
„თუკი არსებობს რაიმე, რასაც ვნანობ და ახლა უკეთ ვაცნობიერებ, ეს არის ის, რომ მეტი სამხედრო მხარდაჭერა უნდა აღმოგვეჩინა უკრაინისთვის, თანაც გაცილებით ადრე – განაცხადა იენს სტოლტენბერგმა ბრიტანულ გამოცემა The Financial Times-თან ინტერვიუში – ვფიქრობ, ყველამ უნდა გავიაზროთ, რომ ჩვენ უკრაინისთვის მეტი შეიარაღება, ჯერ კიდევ რუსების შეჭრამდე უნდა გადაგვეცა“.
ნორვეგიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი – სტოლტენბერგი, ნატოს 2014-24 წლებში ხელმძღვანელობდა და პოსტზე ყოფნის ხანგრძლივობით, მეორე ადგილზეა ისტორიაში. ჯერ კიდევ 2022 წლის თებერვალში რუსეთის სპეცოპერაციის დაწყებამდე, ამბობს ის, ლეტალური იარაღის უკრაინისთვის გადაცემის ირგვლივ – „დიდი დისკუსია“ მიმდინარეობდა.
„რუსების უკრაინაში შესვლამდე, მოკავშირეების უმეტესობა ამის წინააღმდეგი იყო… მათ ძალიან ეშინოდათ მოსალოდნელი შედეგების – ამბობს ის – ვამაყობ იმით, რაც შევძელით, მაგრამ აჯობებდა, ყველაფერი ეს, ადრე დაწყებულიყო“.
„შესაძლოა ამით თავიდან აგვეცილებინა კიდეც ომის დაწყება, ყოველ შემთხვევაში, რუსეთს ძალიან გაუჭირდებოდა იმის მიღწევა, რაც უკვე შეძლო“ – დასძინა ყოფილმა გენმდივანმა.
კონფლიქტის მიმდინარეობის განმავლობაში, კიევი პერმანენტულად ეხვეწებოდა მოკავშირეებს, მიეცათ მისთვის უფრო დახვეწილი იარაღი, მათ შორის – დიდი მანძილის რაკეტები, საბრძოლო ტანკები და ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემები „პატრიოტი“. ზოგიერთმა ქვეყანამ, მაგალითად გერმანიამ, ნაწილობრივ გაიზიარა კიევის თხოვნა, მაგრამ კატეგორიულად წინააღმდეგი იყო დარჩენილი ნაწილი შეესრულებინა.
„უკრაინის მოკავშირეებს უნდა გადაეცა კიევისთვის უფრო სრულყოფილი იარაღი, თანაც რუსების შეჭრისთანავე – განაცხადა სტოლტენბერგმა – ამაზე პასუხისმგებლობის გარკვეული ნაწილი, მზად ვარ, საკუთარ თავზე ავიღო“.
სტოლტენბერგის 10-წლიანი მმართველობის პერიოდში, აშშ-ს ინიციატივით, ალიანსმა გაიყვანა ჯარები ავღანეთიდან. სტოლტენბერგმა აღნიშნა, რომ ნატოს დაჩქარებული გასვლა ამ ქვეყნიდან, არ შეესაბამებოდა სამხედრო კამპანიის თავდაპირველ მიზნებს და ნატოს დასწრება არ უნდა დასრულებულიყო იქამდე, ვიდრე „ავღანელები შეძლებდნენ დაეცვათ თავიანთი სამშობლო და აღეკვეთათ „თალიბანის“ მობრუნება.“
სტოლტენბერგი ნატოს ასევე ხელმძღვანელობდა დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის დროს და შექება არაერთხელ დაიმსახურა იმის გამო, რომ შეინარჩუნა ალიანსის ერთიანობა, თანაც ისეთ პირობებში, როცა ამერიკის პრეზიდენტი იმუქრებოდა, რომ გავიდოდა ალიანსიდან თუ მისი წევრები არ გაზრდიდნენ სამხედრო ხარჯებს.
„რაგინდ დიდი არ უნდა ყოფილიყო ნატოს დაშლის ალბათობა – 10 %-იანი თუ 90%-იანი, ეს ვერ შეცვლიდა იმას, რაც გასაკეთებელი იყო“ – ამბობს სტოლტენბერგი.
სამშაბათს სტოლტენბერგი ნიდერლანდების ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა – მარკ რიუტემ შეცვალა, ყოფილი გენმდივანი კი, როგორც ამბობენ, დაიკავებს მიუხენის უსაფრთხოების კონფერენციის თავჯდომარის პოსტს.