LE POINT საფრანგეთი
ლიუკ დე ბაროშე
კოვიდსაწინააღმდეგო ვაქცინათა მიწოდების საერთაშორისო ბრძოლაში, ყველა საკუთარ თავზე აგებს პასუხს. ევროპელები პროგნოზის უქონლობისა და არაორგანიზებულობის გამო, გეოპოლიტიკურ ფასს იხდიან. მათი ორჭოფობა ადამიანების სიცოცხლედ ჯდება, აძნელებს ნორმალური საზოგადოებრივი ცხოვრების აღდგენას და ზრდის ჩამორჩენას ამერიკასთან და ჩინეთთან, რომელთა ეკონომიკა ისევ სწრაფი ტემპით იზრდება.
ევროკავშირის არც ერთი წევრი-სახელმწიფო არ ირიცხება ვაქცინათა ყველაზე წარმატებულ მწარმოებელთა რიცხვში, როგორიც არიან აშშ, ჩინეთი, ინდოეთი, დიდი ბრიტანეთი და რუსეთი. ამ ხუთმა ქვეყანამ ვაქცინაციის ფაზაში ძლიერი პოზიციით შეაბიჯა, რადგან გათვალეს ყველაფერი, დანერგეს ნოუ-ჰაუ და შექმნეს საწარმოო სიმძლავრეები. დღეს მათ შეუძლიათ ვაქცინების დეფიციტი გამოიყენონ პოლიტიკური დივიდენდების მისაღებად
გავლენის ბერკეტები
ასე მაგალითად, ჩინეთმა 80 მილიონი დოზა მიაწოდა 40 ქვეყანას, ინდოეთიდან დაწყებული, მაროკოთი და უნგრეთით დამთავრებული. ინდოეთმა, რომელიც ASTRAZENECA-ს ლიცენზიით აწარმოებს, 25 მილიონი დოზა მიაწოდა დაახლოებით 30 ქვეყანას. ნიშანდობლივია მექსიკის მაგალითი. მას შემდეგ, რაც ამ ქვეყანამ თებერვალში ვაშინგტონის მხრიდან უარი მიიღო ვაქცინის მიწოდებაზე, მექსიკამ მიიღო ჩინური ვაქცინის 2 მლნ დოზა. „ უზომოდ მადლიერნი ვართ“ – ასე მისწერა მექსიკის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჩინეთის ხელისუფლებას. სამი დღის შემდეგ, ინდოეთის ჯერი დადგა და მანაც 1 მილიონი დოზა გაგზავნა მეხიკოში.
რუსეთი აქტიურად იყენებს გავლენის ბერკეტებს, რაც მან ვაქცინის, „სპუტნიკ-V“-ის ადრეული შემუშავებით მიიღო, რომლის ეფექტიანობამ ფართო გამოხმაურება ჰპოვა. აქვს რა შეზღუდული საწარმოო სიმძლავრეები, რუსეთი უარს ამბობს მოსახლეობის მასობრივ, დაუფიქრებელ ვაქცინაციაზე და უპირატესობას ექსპორტს ანიჭებს. რუსეთი უმიზნებს იმ ქვეყნებს, რომლებიც აშშ-ს მისადგომებთან (არგენტინა, ბრაზილია) ან ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე(ალჟირი, ეგვიპტე) ანაც ცენტრალურ ევროპაში (უნგრეთი, სლოვაკეთი) მდებარეობენ. სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა, რომ მადლიერების ნიშნად, მზად იყო ეცნო რუსეთის მიერ ანექსირებული უკრაინის ტერიტორიები. შემდეგ მან მოიბოდიშა უკბილო ხუმრობის გამო, მაგრამ ეს შემთხვევა სიმპტომურია. რუსეთი იბრძვის გავლენის მოსაპოვებლად. შემთხვევითობა როდია, რომ მისი ვაქცინა ატარებს პირველი თანამგზავრის სახელს, რომელიც საბჭოთა კავშირმა ორბიტაზე ჯერ კიდევ 1957 წელს გაიყვანა. ეს, მან მოახერხა უფრო ადრე, ვიდრე ამერიკელებმა.
სანამ მოსკოვი, პეკინი და დელი ბადეებს ქსოვენ, დასავლეთის ქვეყნები საკუთარ თავზე ფიქრით არიან გართულნი. შეერთებული შტატები იმარაგებს საკუთარი პროდუქციის დიდ ნაწილს. ევროკავშირმა მის მაგალითს მიბაძა, შექმნა ექსპორტის საკონტროლო მექანიზმი, რაც იტალიამ გამოიყენა თებერვალში, როცა მოახდინა ავსტრალიისთვის მისაწოდებელი ვაქცინის პარტიის ბლოკირება. ამ ეგოიზმს აქვს პოლიტიკური ფასი.
ლოზუნგი: „ამერიკა დაბრუნდა“, რომელიც ჯო ბაიდენმა საერთაშორისო არენაზე გაახმიანა, უაზრობად მოჩანს მდიდარი ქვეყნების სიძუნწის გამო. გლობალურმა ინიციატივა COVAX-მა, რომელიც მხარდაჭერილია გაეროსა და მდიდარი ქვეყნების მიერ განვითარებადი ქვეყნების ინტერესთა გათვალისწინებისთვის, ჯერ მხოლოდ 10 მლნ დოზის მიწოდება შეძლო. გლობალური თანამშრომლობა ვაქცინების გავრცელების დასაჩქარებლად, იქნებოდა ყველაზე ეფექტური საშუალება, რათა მსოფლიო ეკონომიკა ჩვეულ კალაპოტს დაბრუნებოდა და დაძაბულობა შემცირებულიყო.
მაგრამ ევროპის კავშირს არაფერი აქვს შესათავაზებელი. გერმანიაც კი, რომლის ლაბორატორია BIONTECH-მა შეიმუშავა ვაქცინა PFIZER-ი, მხოლოდ ახლა დაფიქრდა საწარმოო სიმძლავრეების გაფართოებაზე. რამდენიმე თვის განმავლობაში, ევროპელები ვერ აცნობიერებდნენ წარმოების აუცილებლობას. ზედმეტმა სიფრთხილემ, არათანმიმდევრულმა ქმედებებმა, ბიუროკრატიულმა წინაღობებმა ხელი შეუშალა აუცილებელი ზომების გატარებას. ევროპა ვერ შეედრება დიდ ბრიტანეთს, რომელმაც უკვე აცრა – 21 მლნ-ზე მეტი ბრიტანელი.
ემანუილ მაკრონისა და ანგელა მერკელის აგდებულმა დამოკიდებულებამ ბრიტანული ვაქცინის მიმართ, მიუთითებს გაუმართლებელ ქედმაღლობაზე. იანვრის ბოლოს საფრანგეთის პრეზიდენტმა, მიუხედავად აშკარა ფაქტებისა, განაცხადა, რომ პრეპარატი ASTRAZENECA თითქმის უსარგებლოა ხანშიშესული ადამიანებისთვის. გერმანიის კანცლერი კი ამტკიცებდა, რომ ის „ზედმეტად მოხუცია“ საიმისოდ, რომ 66 წლის ასაკში ამ ვაქცინით აიცრას. საბოლოოდ, ორივე ლიდერმა გააღვივა უნდობლობა მოსახლეობაში და შეანელა ვაქცინაცია. სამწუხაროდ, ეს ჩავარდნა, ადასტურებს მათ სიმართლეს. ვინც ამბობს, რომ ევროპა წამყვან გეოპოლიტიკურ მოთამაშეობაზე აცხადებს პრეტენზიას, თუმცა დღემდე სჯერა აუსრულებელი ოცნებების.